Ontwikkeling van Sliedrecht

Sliedrecht ligt aan de rivier de Merwede aan de rand van de Alblasserwaard, een veenweidegebied. Het veengebied was oorspronkelijk begroeid met moerasbos. Dit werd vanaf de 10e/11e eeuw ontgonnen voor agrarische doeleinden. De oevers van de Merwede werden hierbij als ontginningsbasis gebruikt. Vanaf de oevers werd het veen in lange, smalle opstrekkende kavels naar achteren toe opgedeeld.

Later is de dijk aangelegd, waarlangs lintbebouwing ontstond. Dit was het begin van Sliedrecht. Sliedrecht bleef tot het einde van de 18e eeuw een dorp met lintbebouwing langs de Rivierdijk met een open en uitgestrekt achterland. De dijk vormde de belangrijkste verbinding met de andere rivierdorpen.

Verbindingen met het achterland

De Tolsteeg en de Zwijnskade vormden belangrijke verbindingen met het achterland. Eind 19e eeuw werd de spoorlijn aangelegd en het station gebouwd. Tevens werd aan weerszijden van de spoorlijn de Parallelweg aangelegd. De Stationsweg en de Boslaan verbonden de dijk met het station. Deze ontslui­tingswegen liepen parallel aan de verkavelingsrichting. Aan de binnenkant van de dijk werden kleine buurtjes langs de kavels gebouwd, de 'stoepen'. Sliedrecht ontwikkelde zich nu ook richting het veengebied.

Omgevormd tot haven- en woongebied

Rond de Eerste Wereldoorlog werden de zandplaten in de Merwede opgespoten en omgevormd tot haven- en woongebied. Deze wijken werden in één keer ontworpen en ge­bouwd. Binnendijks werden ten oosten van de Stationsweg woonwijken gebouwd. De autoweg Rotterdam-Gorinchem werd aan het eind van de dertiger jaren aangelegd ter hoogte van de Tiendwe­tering. Van deze wetering zijn nog enkele delen over, cultuurhistorisch belangrijke overblijfselen.

Ten westen en ten oosten van de Stationsweg groeide Sliedrecht steeds verder naar buiten. De Thorbeckelaan, Deltalaan en Rembrandtlaan werden belangrijke oost-west ontsluitingswegen. Ze groeiden met de bebouwing mee.

Het lintdorp Sliedrecht

Tegenwoordig wordt Sliedrecht begrensd door de spoorlijn in het uiterste noorden en westen en de Merwede in het zuiden. Aan de oostkant wordt de bebouwde kom begrensd door de Rivierdijk, de Zwijnskade en de Sportlaan. De rijksweg A15 vormt in het noorden de grens tussen de woonwijken, de bedrijvenparken en sport­velden.

Door de begrenzing van Sliedrecht door het spoor zijn er nauwelijks visuele relaties met het buitengebied. Ook zijn er weinig wegen naar het buitengebied. De barrière tussen het dorp en het landschap wordt momenteel nog verder versterkt door de aanleg van de Betuweroute.

De begrenzing van Sliedrecht is langs rivier de Merwede heel anders van karakter. Dijk en rivier zorgen voor een sterke relatie met het landschap. Op sommige plaatsen is er bedrijvigheid, op andere plaatsen zijn verblijfsplekken met fraai uitzicht over de rivier.

Sliedrecht in de toekomst

In Sliedrecht gaat de komende jaren veel gebeuren. Zo worden in het westen van Sliedrecht twee nieuwe woonwijken gecreëerd, 'Baanhoek Merwebolderterrein' en de VINEX-wijk 'Baanhoek West'. Deze laatste wijk wordt aangelegd ten westen van het spoor en zal grenzen aan de nog te bouwen woonwijk Oostpolders in Papendrecht. Het is de bedoeling in beide woonwijken duurzame groenstructuren te ontwikkelen en voldoende ruimte te reserveren voor waterberging.